Uzaktan sayaç okuma
Sayaç ne söylüyorsa onu okuruz
Kısaca
- Altı okuma yolu: M-Bus, wM-Bus, RF, LoRaWAN, RS-485, saha uygulaması
- Endeks + debi + güç + sıcaklık + hata kodu
- Günlük okuma ve günlük tüketim analizi
- Değiştirilemez okuma arşivi
- Okunamayan sayaç için tanımlı proses
Okuma yolları
Altı okuma yolu, tek arşiv
Okuma, sayaç markasının kendi yazılımına değil protokole dayanır. Bu yüzden farklı markaların sayaçları aynı projede, aynı turda okunur — ve sahadaki sayaçlarınızı değiştirmeniz gerekmez.
Okunan veri
Endeks tek başına yeterli değil
Sayaç kimliği
- Üretici kodu ve cihaz tipi
- Seri numarası (birincil / ikincil adres)
- Sürüm ve donanım bilgisi
- Ortam türü: ısı, sıcak su, soğuk su, elektrik
Tüketim ve endeks
- Güncel endeks (kWh, MWh, m³)
- Dönem sonu (due date) endeksi
- Önceki dönem endeksleri
- Tarife bazlı sayaç kayıtları
Anlık akış değerleri
- Anlık debi (m³/h)
- Anlık güç (kW)
- Gidiş ve dönüş suyu sıcaklığı (°C)
- Sıcaklık farkı (ΔT)
Çalışma ve durum
- Çalışma süresi ve hata süresi
- Cihaz hata ve alarm kodları
- Pil durumu ve kalan ömür
- Okuma zaman damgası
İkinci okuma yolu
Sahadan uygulama ile okuma
Ofis görevi kurar ve atar
Görev kapsamı loop, blok, daire ya da tek tek sayaç düzeyinde seçilir; form kaç sayaç kapsadığını atamadan önce söyler. Görev bir teknisyene atanır, termin verilir. Kapsam uzaktan okunamayanlardan da oluşabilir, projenin tamamı da olabilir.
Teknisyen listeyi telefonuna indirir
Sayaç listesi bir kez indirilir. Bodrumda, otoparkta, asansör boşluğunda bağlantı olmasa da okuma sürer; girilen her endeks anında telefona kaydedilir.
Doğru sayaç barkodla eşleşir
Sayaç barkodu ya da etiketi kameradan okutulur; okutulan sayaç listede işaretlenir. Yanlış daireye endeks girme ihtimali böyle kapanır.
Girilen değer anında denetlenir
Önceki endeksten küçük ya da limit üstü bir değer girildiğinde onay şeridi çıkar; fotoğraf çekilmeden onay düğmesi çalışmaz. Sayaç boş bırakılamaz — ya endeks girilir ya da sebebi seçilerek okunamadı işaretlenir.
Kanıt fotoğrafla birlikte gider
Anormal tüketim, arıza şüphesi ve okunamadı işaretlerinde fotoğraf kayda iliştirilir. Zaman damgası ve okuyan kullanıcı da kayda yazılır.
Veri sunucuya yazılmadan tur kapanmaz
Bağlantı geldiğinde kayıtlar arka planda sunucuya gider; sunucuya kaç kaydın geçtiği ekranda görünür. Gönderim yarıda kalırsa tur telefonda saklı kalır, yeniden gönderilir ve mükerrer kayıt oluşmaz.
Ofis gelen okumayı süzgeçten geçirir
Tur bitince okumalar ofise düşer. Anormal tüketim, sıfır tüketim, geri giden endeks ve okunamadı işaretleri ayrı listelerde toplanır; ofis fotoğrafa bakar, gerekirse teknisyene yeniden okuma görevi açar.
Veri faturaya hazır duruma gelir
Onaylanan endeksler dönem hesabına girer; okunamayanlar kıyas ya da benzer bağımsız bölüm ortalamasına alınır. Fatura sihirbazı endeksleri bu netleşmiş kayıttan çeker.
İki kullanım
Uzaktan okunamayanlar için
Okuma turu bittiğinde kalan sayaçlar tek tuşla saha görevine dönüşür. Dönem kapanışı bir avuç sayaç yüzünden beklemez.
Altyapısı olmayan projeler için
Modem, konvertör ya da kablosuz toplayıcı bulunmayan projelerde okumanın tamamı uygulamadan yapılır. Belgeler, bildirimler ve fatura motoru uzaktan okunan projeyle birebir aynıdır.
Manuel okuma neden hata yapar, biz nasıl kapatıyoruz
Manuel okumada hata sıfıra iner
Kâğıt ve Excel ile okumada üç klasik hata vardır: yanlış daireye yazmak, rakamı yanlış girmek ve sayacı atlamak. Barkod eşleştirme, anlık değer denetimi ve boş bırakılamayan liste bu üçünü de kapatır.
Kim, ne zaman, nerede okudu belli
Her endeksin okuyanı, zamanı ve varsa fotoğrafı kayıtlıdır. İtiraz geldiğinde okuma turu geriye dönüp açılabilir.
Modemi olmayan proje de sistemde
Uzaktan okuma altyapısı hiç olmayan projelerde okumanın tamamı uygulamadan yapılır. Fatura motoru, belgeler ve bildirimler uzaktan okunan projeyle birebir aynıdır.
Karışık portföy tek panelde
Bir kısmı uzaktan, bir kısmı sahadan okunan projeleri aynı hesapta yönetirsiniz; iki ayrı program ve iki ayrı takvim tutmazsınız.
Ofis ilerlemeyi canlı izler
Teknisyen ilk okumayı gönderdiğinde görev kendiliğinden devam durumuna geçer. Kaç sayaç okundu, kaçı okunamadı, kaç kayıt sunucuya geçti — ofis anlık görür.
Tur bitince rapor hazır
Tur kapandığında Excel ekli okuma raporu ofise düşer. Rapor hem arşive girer hem de site yönetimiyle paylaşılabilir.
Okuma arşivi
Her okuma iz bırakır
Her okuma kalıcı kayıt
Bir sayaca yapılan her okuma denemesi arşive yazılır: ne zaman denendi, hangi kanaldan yapıldı, hangi değer döndü, döndüyse hangi birimle. Başarısız denemeler de kaydedilir — sonradan “o gün neden okunamadı” sorusuna cevap verebilmek için.
- Başarılı ve başarısız denemeler ayrı ayrı
- Kaynak: uzaktan, saha uygulaması, Excel, manuel
- Okuyan kullanıcı ve zaman damgası
Endeks geçmişi ve grafik
Tek bir sayacın geçmişi zaman çizelgesinde açılır: endeks eğrisi, günlük tüketim çubukları, gidiş-dönüş sıcaklıkları ve debi. Bir dairede ne olduğunu anlamak için başka bir yere bakmanız gerekmez.
- Endeks eğrisi ve günlük tüketim
- Sıcaklık ve debi seyri
- Dönem sınırlarının işaretlenmesi
Kayıt değiştirilemez
Uzaktan gelen bir endeks panelden elle düzeltilemez; çünkü modemin ölçtüğü değeri değiştirmek ölçüm kaydını sahteleştirir. Düzeltmenin yolu o kaydı silip yerine kaynağı belli bir manuel endeks girmektir. İtiraz hâlinde kaydın kanıt değeri böyle korunur.
- Uzaktan endekste elle düzeltme yok
- Silme ve manuel giriş izlenebilir
- Her değerin kaynağı kayıtlı
Dışa aktarım
Arşivin tamamı ya da seçili dönem Excel olarak dışa aktarılır. Denetim, bilirkişi incelemesi veya kendi raporlamanız için ham veriye erişebilirsiniz.
- Dönem ve kapsam seçerek dışa aktarım
- Okuma raporu ve endeks dökümü
- Excel şablonuyla geri yükleme
Tüketim analizi
Günlük okuma, dönem sonunu beklemeden bilgi demek
Günlük tüketim takibi
Günlük okunan endeksler günlük tüketime çevrilir. Dönem sonunu beklemeden bir dairenin ya da bloğun nasıl gittiğini görürsünüz.
Dönem karşılaştırması
Bu dönem ile geçen dönem, ya da geçen yılın aynı dönemi yan yana konur. Isıtma sezonunun sertliği hesaba katılmadan yapılan yorumların önüne geçer.
Anormal tüketim tespiti
Önceki endeksten küçük değerler, ani sıçramalar ve limit üstü tüketimler işaretlenir. Saha uygulamasında bu durumlarda fotoğraf zorunlu hâle gelir.
Sıfır tüketim ve durgun sayaç
Uzun süre değişmeyen endeks, kapalı vana ya da arızalı sayaç işareti olabilir. Bu sayaçlar ayrı listede toplanır.
Su kaçağı şüphesi
Kesintisiz akan debi ve gece saatlerinde durmayan tüketim, dairede sızıntı göstergesidir. Anlık akış verisi bu şüpheyi erken görmenizi sağlar.
Sıcaklık farkı (ΔT) izleme
Sürekli düşük ΔT, tesisatta dengesizlik ya da vana arızası anlamına gelir. Kalorimetrenin gidiş-dönüş sıcaklıkları bu tanıyı mümkün kılar.
Okunamayan sayaç
Sayaç okunmadığında ne oluyor?
Okuma turu tamamlanır
Tur bitince sonuç okundu ve okunamadı olarak ayrışır. Okunamayan her sayaç sebebiyle birlikte listelenir: cevap yok, telgraf bozuk, hat voltajı düşük, sinyal zayıf.
Okuma yinelenir
Yalnız okunamayanlar için ikinci bir tur başlatılır. Geçici sinyal ve hat sorunlarının büyük kısmı bu adımda çözülür.
Modem ve hat kontrol edilir
Aynı loop'taki sayaçların tamamı okunamıyorsa sorun sayaçta değil hatta ya da modemdedir. Modem izleme ekranı bağlantı durumunu, sinyal seviyesini ve M-Bus hat voltajını gösterir.
Sahaya okuma görevi atanır
Kalan sayaçlar için teknisyene görev açılır. Görev kapsamı blok, daire ya da tek tek sayaç düzeyinde kurulur; teknisyen bina içinde internet olmasa da endeks girer.
Arıza bildirimi ve iş emri
Sayaç gerçekten arızalıysa sahadan fotoğraflı arıza bildirimi açılır. İş emri atandı → başladı → onay bekliyor → onaylandı akışından geçer; onay olmadan sayaç künyesi değişmez.
Hesap kıyasla tamamlanır
Okunamayan bağımsız bölüm için yönetmeliğin tanımladığı iki yoldan biri uygulanır: o bölümün önceki benzer dönem tüketimi ya da aynı dönemde benzer bağımsız bölümlerin tüketimi. Dönem kapanışı sayaç bekleyerek gecikmez.
Yönetmelik, ölçüm yapılamayan bağımsız bölüm için iki yol tanımlar: o bölümün önceki benzer dönem tüketimi ya da aynı dönemde benzer bağımsız bölümlerin tüketimi. NovuSoft her ikisini de tek ekrandan uygular.
RG 14.04.2008 / 26847 (Mükerrer)
Farkı nerede
Okuma tarafında ne değişiyor
Sayacınızı değiştirmenizi istemiyoruz
Okuma protokol seviyesinde yapılır; sahadaki kalorimetre ve su sayaçlarınız yerinde kalır. Kurulum için sayaç yenileme dayatmayız.
Endeksten fazlası
Telgraf neyi taşıyorsa okunur: anlık debi, güç, gidiş-dönüş sıcaklığı, ΔT, çalışma süresi, hata kodları ve pil durumu. Analiz bu alanlardan doğar.
Altı okuma yolu
Kablolu M-Bus, kablosuz wM-Bus, blok içi RF toplayıcı, geniş yerleşkede LoRaWAN, elektrik sayaçlarında RS-485 ve sahada telefon uygulaması. Karışık altyapı tek projede yönetilir.
Arşiv kanıt taşır
Başarısız denemeler bile kayıtlıdır. Uzaktan gelen endeks elle değiştirilemez; itiraza karşı kaydın değeri korunur.
Okunamayan sayaç durdurmaz
Tekrar okuma, hat kontrolü, saha görevi, arıza iş emri ve yönetmeliğe uygun kıyas — sıra bellidir, dönem kapanışı gecikmez.
Modemsiz proje de aynı sistemde
Altyapısı olmayan projede saha uygulaması ve Excel devreye girer; fatura motoru değişmez.
Sıkça sorulanlar
Uzaktan okuma hakkında merak edilenler
Hangi sayaç markalarını okuyabiliyorsunuz?
Okuma, sayaç markasının kendi yazılımına değil M-Bus ve wM-Bus protokollerine dayanır. Standart telgraf üreten ısıtma, soğutma, sıcak su, soğuk su, elektrik sayaçları ve payölçerler marka ayrımı olmadan okunur. Sahadaki mevcut sayaçlarınızı değiştirmeniz gerekmez.
Sayaçlarımız kablosuz; kablo çekmemiz gerekir mi?
Hayır. wM-Bus (868 MHz) telgrafı yayan sayaçlar toplayıcı üzerinden okunur. Geniş yerleşkelerde LoRaWAN ağ geçidi, blok içi kapsama sorunlarında RF toplayıcı kullanılır. Kablolu M-Bus ile kablosuz sayaçlar aynı projede yan yana yönetilebilir.
Sayaçtan yalnız endeks mi alınıyor?
Hayır. Telgraf neyi taşıyorsa o okunur: güncel endeks ve dönem sonu endeksi, anlık debi, anlık güç, gidiş-dönüş suyu sıcaklığı, sıcaklık farkı, çalışma ve hata süresi, cihaz hata kodları ile pil durumu. Bu alanlar endeks geçmişinde saklanır ve analizde kullanılır.
Ne sıklıkta okuma yapılabiliyor?
Okuma dönem sonuna bağlı değildir; günlük okuma yapılabilir, ayrıca istediğiniz an panelden okuma başlatabilirsiniz. Günlük okuma birikince günlük tüketim analizi ve kaçak tespiti mümkün olur.
Okuma sırasında sayfayı kapatırsak okuma durur mu?
Durmaz. Okuma komutu sunucuda çalışır. Sayfayı kapatıp sonra döndüğünüzde turun sonucunu görürsünüz; 1.920 sayaçlık bir proje de aynı şekilde arka planda okunur.
Bir sayaç okunamazsa ne oluyor?
Önce yalnız okunamayanlar için okuma yinelenir. Aynı loop'un tamamı okunamıyorsa modem ve hat kontrol edilir. Çözülmezse sahaya okuma görevi atanır; sayaç arızalıysa fotoğraflı arıza bildirimi ve iş emri açılır. Hesap tarafında ise yönetmeliğin tanımladığı kıyas ya da benzer bağımsız bölüm ortalaması uygulanır, dönem kapanışı gecikmez.
Uzaktan gelen bir endeks yanlışsa düzeltebilir miyiz?
Panelden elle düzeltilemez; bu bilerek engellenmiştir. Modemin ölçtüğü değeri değiştirmek ölçüm kaydını sahteleştirir. Düzeltmenin yolu o kaydı silip yerine manuel endeks girmektir ve her okumanın kaynağı — uzaktan, uygulama, Excel veya manuel — kayıtlı kalır.
Geçmiş okumalara ne kadar süre erişebiliriz?
Okuma arşivi dönem bazlı silinmez; geçmiş endeksler, deneme kayıtları ve okuma raporları hesabınızda kalır. Seçtiğiniz dönemi Excel olarak dışa aktarabilirsiniz.
Modemimiz yok. Sistemi yine de kullanabilir miyiz?
Evet. Okumanın tamamı saha uygulamasından yapılabilir: ofis görevi atar, teknisyen telefonuna sayaç listesini indirir ve sahada endeksleri girer. Barkod eşleştirme, anlık değer denetimi ve zorunlu fotoğraf sayesinde manuel okumanın klasik hataları kapanır. Fatura motoru uzaktan okumayla birebir aynıdır; ileride modem taktığınızda aynı projede uzaktan okumaya geçersiniz.
Saha ekibinin girdiği endeksler doğrudan faturaya mı giriyor?
Hayır, arada ofis kontrolü vardır. Tur bitince okumalar ofise düşer; anormal tüketim, sıfır tüketim, geri giden endeks ve okunamadı işaretleri ayrı listelerde toplanır. Ofis fotoğrafları inceler, gerekirse yeniden okuma görevi açar. Fatura sihirbazı endeksleri ancak bu süzgeçten geçmiş kayıttan çeker.
Teknisyen bir sayacı atlarsa ya da yanlış daireye yazarsa?
Atlanamaz: her sayaca ya endeks girilir ya da sebebi seçilerek okunamadı işaretlenir; eksik sayaçla tur kapanmaz. Yanlış daireye yazma ihtimali ise barkod okutmayla kapanır — okutulan sayaç listede kendiliğinden işaretlenir.
Su kaçağını gerçekten görebiliyor musunuz?
Anlık debi ve günlük tüketim verisi olduğunda, gece saatlerinde durmayan akış ya da bir dairede aniden kalıcı hâle gelen tüketim artışı fark edilir. Bu bir teşhis değil, erken uyarıdır; sahada doğrulanması gerekir.